Viêm xoang là bệnh lý phổ biến, gây nhiều khó chịu và ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến biến chứng nguy hiểm đến tính mạng. Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về phương pháp chữa viêm xoang bằng Đông Y.

1. Tổng quan về bệnh viêm xoang

Viêm xoang mũi là một trong những bệnh lý tai mũi họng thường gặp, với đặc điểm viêm niêm mạc các xoang cạnh mũi, diễn tiến theo hai thể chính: cấp tính và mạn tính.

• Viêm xoang cấp: thường liên quan đến nhiễm khuẩn, virus hoặc phản ứng dị ứng, diễn tiến ngắn ngày nhưng triệu chứng rầm rộ.
• Viêm xoang mạn: kéo dài trên 12 tuần, liên quan đến tình trạng viêm dai dẳng, dễ tái phát, có yếu tố cơ địa và cấu trúc giải phẫu.

Về phân loại lâm sàng, viêm xoang có thể được chia theo vị trí giải phẫu:

• Xoang hàm, xoang trán, xoang bướm
• Xoang sàng trước – sàng sau
• Viêm đa xoang

Đồng thời, xét theo cơ chế bệnh sinh, có thể phân nhóm:

• Viêm xoang do dị ứng
• Viêm xoang nhiễm khuẩn
• Viêm xoang do yếu tố cấu trúc

Trong YHCT, bệnh thuộc phạm vi các chứng như tỵ uyên, tỵ trọc, đầu thống, với cơ chế bệnh sinh liên quan đến phong – hàn – thấp – nhiệt xâm phạm, kết hợp với rối loạn chức năng tạng phủ.

2. Nguyên nhân gây nên bệnh viêm xoang

2.1. Theo y học hiện đại

Nguyên nhân viêm xoang mang tính đa yếu tố, bao gồm:

• Nhiễm trùng: vi khuẩn, virus
• Dị ứng: viêm mũi dị ứng kéo dài
• Bất thường cấu trúc: vẹo vách ngăn, polyp mũi
• Rối loạn chức năng lông chuyển
• Suy giảm miễn dịch
• Yếu tố cơ học – chấn thương
• Hội chứng trào ngược dạ dày – thực quản

Các yếu tố này gây rối loạn dẫn lưu xoang, ứ đọng dịch nhầy và tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.

2.2. Theo y học cổ truyền

Dưới góc nhìn YHCT, bệnh sinh viêm xoang thường là sự phối hợp giữa ngoại tà và nội thương:

• Ngoại tà: phong, hàn, thấp, nhiệt xâm nhập vùng phế khiếu
• Nội thương:
  • Phế khí hư → tuyên giáng thất thường
  • Tỳ hư → thấp trọc nội sinh
  • Thận hư → khí hóa suy giảm

Sự kết hợp này dẫn đến uất trệ khí huyết vùng đầu mặt, sinh đàm trọc, gây bít tắc khiếu mũi và hình thành bệnh cảnh mạn tính, phức tạp.

3. Một số biểu hiện của bệnh viêm xoang

Bệnh viêm xoang mũi gây khó chịu, mệt mỏi và nhiều phiền phức trong cuộc sống với vô số biểu hiện như:

• Đau nhức vùng mặt, trán, hốc mắt và đầu, ngứa khóe mắt.
• Có dịch mủ xoang vàng trong hoặc vàng đục chảy ra ngoài từ mũi.
• Dịch mủ xong cũng có thể từ mũi chảy xuống cuống họng, gây đau ngứa họng, dẫn đến viêm họng và sốt.
• Ngạt mũi, ù tai và thường xuyên khó thở.
• Khứu giác bị cản trở, không thể nhận biết mùi xung quanh.

Tình trạng viêm xoang khi kéo dài, nhất là đối với viêm xoang mũi cấp tính, sức khỏe của bệnh nhân có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng do hệ quả từ nhiều biến chứng như:

• Biến chứng liên quan đến mắt: Đau và ngứa vùng khóe mắt / hốc mắt, viêm tuyến lệ, áp xe mí mắt, sưng mí mắt,...
• Biến chứng liên quan đến xương: Tình trạng viêm nhiễm vùng niêm mạc mũi kéo dài có thể gây tắc nghẽn mạch máu tại khu vực này, dẫn đến ảnh hưởng về xương vùng thái dương, sọ trán hoặc xương đỉnh.
• Biến chứng liên quan đến tai: Các trường hợp viêm xoang mãn tính sẽ tích tụ vi khuẩn chảy xuống họng và đọng ở phần vòi tai, dẫn đến viêm tai giữa, ù tai, thậm chí là điếc tai.
• Viêm não và viêm màng não.
• Viêm phế quản mãn tính,...

Những biến chứng này đặt ra yêu cầu can thiệp sớm và điều trị toàn diện.

Ở Phần 2, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết các phương pháp điều trị viêm xoang hiện nay, đặc biệt là ứng dụng cấy chỉ và các dòng sản phẩm đang được các bác sĩ YHCT sử dụng phổ biến trong thực hành lâm sàng.